غايت كمال است ؟ - پدران و فرزندان همچنانند ، آنكه پدرانند به فرزندان خود بهره‌مندند ، و آنكه فرزندانند به حرمت پدران سودمندند ، پدران در دوران كودكى فرزندان را به كار آيند و فرزندان در زمان پيرى پدران را به كار آيند اين خود سود اين جهانى است و سود آن جهانى هم دارد . لطيفه : گويند مردى را در بهشت به بالاترين درجه رسانيدند كه هرگز خود را سزاوار و شايستهء آن مرتبت نمىدانست گفت : بارخدايا مرا اين منزلت از كجا است او را گفتند : از دعاى فرزندت ! 12 - وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ . آيه . ثبوت ميراث و يا از جهت نسب است يا از جهت سبب ، نسب ، خويشى است و سبب ، زناشوئى ، پس چون كسى از خويشان نسبى يا سببى بميرد داغى باشد بر دل وى و دردى باشد بر جان وى ، و خداوند آن درد را مرهم برنهاده و از پس آن مصيبت مواساتى فرموده كه چون درد از فوت او بود ، مرهم از مال او باشد ! اين است حكمت خداوند با بندگان كه اگر بر دوستان او رنجى رسد ، از پس آن به حكم او گنجى رسد ! پير طريقت شيخ انصارى گفت : من چه دانستم كه مادر شادى رنج است و در زير ناكامى هزار گنج ؟ من چه دانستم كه آرزو ، بريد وصال است و در سايهء ابر هستى نوميدى محال ؟ من چه دانستم كه خداوند چنان بنده‌نواز است و دوستان را بر او چنين ناز است ؟ من چه دانستم كه آنچه من مىجويم ميان روح است و عزّ وصال تو مرا فتوح ؟ اندر همه عمر من شبى وقت صبوح * آمد بر من خيال آن راحت روح پرسيد ز من كه چون شدىاى مجروح ؟ * گفتم كه ز عشق تو همين بود فتوح [ آيات 18 - 15 ] ( تفسير لفظى ) 15 - وَ اللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا . كسانى كه از زنان شما نابكارى كنند ، پس چهار مرد بر آنها گواه گيريد اگر آنان گواهى بر فاحشگى آن زنان دادند آنها را در خانه‌ها بازداريد و تا بوقت مرگ آنان را نگاه داريد ، يا خداوند راهى براى آنها سازد . 16 - وَ الَّذانِ يَأْتِيانِها مِنْكُمْ فَآذُوهُما فَإِنْ تابا وَ أَصْلَحا فَأَعْرِضُوا عَنْهُما إِنَّ اللَّهَ كانَ تَوَّاباً رَحِيماً . و مرد و زنى از شما كه مرتكب فحشاء شوند و نابكارى كنند آنان را زجر كنيد ( و حدّ جارى كنيد ) پس اگر توبه كنند و به صلاح آيند ايشان را در گذاريد و متعرّض نشويد چون خداوند توبه‌پذير و مهربان است . 17 - إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً . باز پذيرفتن بندگان از جانب خداوند در مورد كسانى است كه كارهاى بد و نابكارى را از روى نادانى مرتكب مىشوند و پس از آن پشيمان شده و به زودى توبه مىكنند ، و البته در اين موردها ، خداوند باز پذيرد و آنان را توبه دهد كه خداوند دانا و راست دانش است . 18 - وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً . كسانى كه كارهاى بد كنند و چون هنگام مرگ رسد بخواهند توبه كنند و بگويند : حالا توبه كرديم ! البته توبهء آنان پذيرفته نيست و همچنين كسانى كه توبه مىكنند حالى كه كافرند و به خدا شرك آورند ( توبهء آنان نيز پذيرفته نمىشود ) و ما براى آنها عذاب دردناكى فراهم ساختيم .